Zakopane

Dolina Starorobociańska (Dolina Starej Roboty) – największe, orograficznie prawe odgałęzienie Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich.
 

Topografia:

Dolina rozpoczyna się ok. 300 m powyżej Wyżniej Bramy Chochołowskiej, a kończy się na połączeniu masywów Starorobociańskiego Wierchu i Ornaku pod granią główną. Od zachodu ograniczają ją grzbiety Małego i Wielkiego Kopieńca, Dudowe Turnie, oraz zbocza Czubika i Kończystego Wierchu. Od wschodu jest to Kominiarski Wierch i Ornak. Dnem doliny płynie Starorobociański Potok, uchodzący do Chochołowskiego Potoku. Starorobociańska Dolina posiada jedno odgałęzienie, jakim jest Dolina Iwaniacka. Posiada też dolinę zawieszoną – Dudowa Kotlina z Dudowymi Stawkami. Ze stromo podciętych ścian Dudowych Turni na zachodnich zboczach doliny spada wodospad odwadniający Dudowe Stawki. W górnej części doliny, na jej dnie znajduje się pochyła Starorobociańska Rówień. Dolina była zlodowacona, ma wyraźny U-kształtny przekrój i wały morenowe.

Historia:

Nazwa doliny pochodzi od starej roboty, czyli nieczynnych sztolni dawnej kopalni, która działała w Banistym na zboczach Ornaku już w 1520 r., a być może nawet wcześniej. Była to jedna z najstarszych kopalni w polskich Tatrach. Wydobywano tu rudy antymonowo-miedziane z domieszką srebra (80 g w 100 kg rudy). Później eksploatowano także piryt. Pozostałością po kopalni są zawalone sztolnie, hałdy oddzielonego od rudy płonnego urobku i ślady po młynie do kruszenia rudy.

U wylotu doliny istniał budynek leśny, który w 1911 r. został przerobiony na schronisko, głównie dla narciarzy. Nocował w nim m.in. Karol Szymanowski. Schronisko było jednak demolowane przez górali i ok. 1930 r. nie nadawało się już do użytku. Wyżej, na zboczu, od 1938 r. istniało niewielkie prywatne schronisko. W czasie wojny było wykorzystywane przez partyzantów Armii Krajowej (oddział "Smrek" z Zachodniego Podhala). W styczniu 1944 r. Niemcy zaatakowali zgrupowania partyzanckie w Dolinie Chochołowskiej i spalili schroniska, to w Dolinie Starorobociańskiej jednak ocalało. Po wojnie służyło za schronienie partyzantom ze zgrupowania "Ogień" Józefa Kurasia walczącym z nowym komunistycznym reżimem. 7 grudnia 1946 r. stacjonujący tu oddział dowodzony przez Jana Kolasę został otoczony przez połączone oddziały UB i KBW. Zginęło podczas walki kilkunastu ludzi, część partyzantów "Ognia" rozproszyła się, budynek spłonął.

Dolina była dawniej wypasana, wchodziła w skład Hali Stara Robota. Na Starorobociańskiej Polanie w dolnej części doliny stały kiedyś szałasy.

Szlaki turystyczne:

– żółty z Doliny Chochołowskiej. Początkowo biegnie razem z czarnym, na Iwanówce oddziela się od niego i prowadzi przez Iwaniacką Przełęcz do schroniska na Hali Ornak. Czas przejścia: 2:20 h, z powrotem 2:25 h
– czarny z Doliny Chochołowskiej, zaczynający się przy leśniczówce i prowadzący całą Doliną Starorobociańską przez Starorobociańską Polanę i Starorobociańską Rówień aż do Siwej Przełęczy. Czas przejścia: 2:30 h, powrót 2 h